Uốn Nhiệt Mica — Nhiệt Độ Bao Nhiêu, Vì Sao Nếp Uốn Bị Trắng Đục

Uốn được là đặc tính làm mica khác hẳn kính. Một tấm phẳng hơ nóng đúng cách sẽ mềm ra, uốn thành hình rồi giữ nguyên hình đó khi nguội — không cần khuôn đúc, không cần mối dán.

Nhưng uốn cũng là công đoạn dễ hỏng nhất trong gia công mica. Nếp uốn trắng đục, mặt bị rỗ bong bóng, hoặc sản phẩm bung trở lại sau vài tuần — cả ba lỗi đều bắt nguồn từ chuyện nhiệt.

Nhiệt độ và vì sao nó quan trọng đến vậy

Mica mềm dẻo trong khoảng 140 – 150°C. Đây là vùng nhiệt làm việc.

• Dưới 130°C — mica chưa mềm đủ. Cố uốn sẽ tạo ứng suất lớn bên trong, và đó chính là nguyên nhân số một làm nếp uốn trắng đục
• 140 – 150°C — vùng đúng. Mica dẻo như da, uốn theo khuôn dễ dàng, nếp uốn vẫn trong
• Trên 170°C — mica bắt đầu sủi bọt khí bên trong, bề mặt rỗ và mờ. Hỏng không cứu được

Khoảng làm việc chỉ rộng chừng mười độ, nên uốn bằng cảm tính rất dễ trượt ra ngoài. Xưởng dùng hệ thống máy uốn thanh nhiệt có kiểm soát nhiệt độ và thời gian chính là để giữ đúng vùng này.

Ba lỗi hay gặp và nguyên nhân thật

Nếp uốn trắng đục

Lỗi phổ biến nhất, và hầu như luôn do một trong ba nguyên nhân:

• Chưa đủ nóng đã uốn. Mạch phân tử bị kéo giãn cưỡng bức thay vì trượt lên nhau, để lại vùng đục vĩnh viễn
• Nung không đều. Mặt ngoài nóng, lõi còn nguội. Bẻ thì lõi bị xé trong khi mặt đã mềm
• Uốn quá gấp so với độ dày. Mặt ngoài nếp uốn bị kéo giãn quá mức chịu đựng

Vùng trắng đục không phục hồi được — không đánh bóng lại, không hơ lại cho trong. Đã hỏng là làm lại.

Mặt bị rỗ, nổi bong bóng

Hai nguyên nhân: nung quá nóng, hoặc tấm mica bị ẩm.

Mica hút ẩm nhẹ từ không khí. Hơi ẩm nằm trong tấm gặp nhiệt sẽ nở thành bong bóng nhỏ li ti dưới bề mặt. Tấm để lâu ngoài môi trường ẩm — rất thường gặp ở khí hậu Việt Nam — nên được sấy nhẹ trước khi uốn.

Sản phẩm bung trở lại sau một thời gian

Uốn xong nhìn đúng hình, vài tuần sau góc mở ra vài độ. Nguyên nhân là lấy ra khỏi khuôn khi còn ấm.

Mica phải nguội hẳn trong khuôn thì hình mới định vị. Lấy ra sớm thì phần ứng suất chưa giải phóng hết sẽ kéo vật liệu về dần trạng thái cũ. Đây là chỗ hay bị làm tắt khi chạy đơn gấp.

Bán kính uốn tối thiểu

Không uốn gập vuông như gấp giấy được. Mọi nếp uốn đều phải có bán kính.

Quy tắc: bán kính trong của nếp uốn nên ít nhất bằng độ dày tấm, và an toàn hơn thì gấp rưỡi tới gấp đôi.

Ép bán kính nhỏ hơn mức tối thiểu là cách chắc chắn nhất để có nếp uốn trắng đục.

Lưu ý khi thiết kế: mica bị “ăn” chiều dài ở mỗi nếp uốn. Hộp gồm ba nếp uốn cần tấm phôi dài hơn tổng các cạnh. Xưởng tính phần bù này khi triển khai bản vẽ, nhưng nếu anh chị tự tính kích thước phôi thì đừng quên.

Hai cách uốn và dùng khi nào

Uốn thanh nhiệt — uốn theo đường thẳng

Một thanh dây điện trở nung nóng một dải hẹp dọc theo đường cần uốn. Chỉ dải đó mềm, phần còn lại của tấm vẫn cứng và phẳng.

Đây là cách dùng cho hầu hết sản phẩm trưng bày: kệ chữ L, chữ U, chữ Z, menu chữ A, hộp gập, khay có gờ, giá đỡ chân gập. Nhanh, chính xác, và phần mặt phẳng giữ nguyên độ bóng gốc.

Tạo hình bằng lò — uốn cong cả tấm

Nung nóng toàn bộ tấm rồi ép lên khuôn. Dùng cho hình cong nhiều chiều: ống trụ, vòm, mái cong, nắp cong.

Cách này cần khuôn riêng cho từng hình, nên chỉ hợp lý khi số lượng đủ lớn hoặc sản phẩm không có cách nào khác.

Uốn hay dán — chọn thế nào

Nhiều hình dạng làm được bằng cả hai cách: uốn một tấm liền, hoặc cắt rời rồi dán góc.

Nguyên tắc thực dụng: góc nào uốn được thì uốn. Mối dán luôn là chỗ yếu nhất và chỗ dễ ố vàng nhất theo thời gian. Chỉ dán khi cần góc vuông sắc hoặc hình quá phức tạp để uốn.

Mica đúc uốn dễ hơn mica đùn

Đây là khác biệt quan trọng cho công đoạn này.

Mica đúc chịu nhiệt tốt hơn và có vùng nhiệt làm việc rộng hơn, nên uốn ổn định hơn và ít trắng nếp hơn. Mica đùn mềm sớm hơn nhưng cũng dễ quá đà, và có xu hướng co lại theo hướng đùn khi nung — tấm có thể ngắn lại một chút theo một chiều và dày lên chút ở chiều kia.

Với sản phẩm uốn nhiều nếp và cần kích thước chính xác, mica đúc là lựa chọn an toàn. So sánh đầy đủ hai loại ở bài mica đúc và mica đùn.

Video thực tế tại xưởng

Câu hỏi thường gặp

Có sửa được nếp uốn sai không?

Uốn lại được nếu nếp uốn cũ vẫn trong và không bị đục. Hơ lại đúng nhiệt rồi nắn về hình mới. Nhưng mỗi lần nung lại là một lần vật liệu chịu nhiệt thêm, không nên quá hai lần. Nếu nếp uốn đã trắng đục thì không cứu được, phải làm tấm mới.

Uốn có làm mất lớp phim bảo vệ không?

Phim bảo vệ phải bóc ở vùng uốn trước khi nung — để nguyên thì keo chảy dính vào mặt mica, rất khó làm sạch. Phần mặt không uốn vẫn giữ phim tới khi giao hàng để tránh xước.

Sản phẩm uốn rồi có chịu được nắng nóng không?

Trong nhà thì không vấn đề gì. Nhưng để trong ô tô đậu ngoài nắng hoặc sát cửa kính hướng tây thì nhiệt độ có thể lên cao, và mica uốn có xu hướng trở về hình phẳng ban đầu khi bị nung lại. Đây là lý do sản phẩm mica uốn không nên để trên táp lô xe.

Uốn được mica dày bao nhiêu?

Càng dày càng cần thời gian nung lâu và bán kính lớn. Mica 10mm uốn được với thiết bị phù hợp; trên mức đó thì tùy hình dạng, nhiều trường hợp cắt CNC và dán lại hợp lý hơn về cả thời gian lẫn chất lượng.

Có uốn mica màu và mica mờ được không?

Được, và ở loại này nếp uốn trắng đục ít lộ hơn so với mica trong. Mica gương thì cần cẩn thận hơn vì lớp tráng có thể rạn khi uốn gấp — nên tăng bán kính uốn.

Tự uốn tại nhà bằng máy sấy hoặc bếp được không?

Về lý thuyết có, thực tế rất khó ra kết quả sạch. Nguồn nhiệt gia dụng nung không đều và không kiểm soát được nhiệt độ, nên hầu như luôn cho nếp uốn đục hoặc mặt rỗ. Ngoài ra mica nung quá nhiệt sinh khí khó chịu, không nên làm trong không gian kín.

Đặt sản phẩm mica uốn

Anh chị gửi bản vẽ hoặc ảnh mẫu kèm số đo. SDC sẽ tính bán kính uốn phù hợp với độ dày, tính chiều dài phôi bù cho phần uốn, và báo trước nếu thiết kế có nếp uốn quá gấp cần chỉnh lại.

Xưởng có hệ thống máy uốn thanh nhiệt kiểm soát nhiệt độ, chạy cả ngày.

Nhắn Zalo 0914.194.494 · Gọi 0914.194.494

Đọc thêm: Cắt laser và cắt CNC · Mica đúc và mica đùn · Quy trình gia công mica · Dịch vụ gia công