Sa Bàn Mica — Chọn Đúng Phần Dùng Mica, Độ Dày Lồng Che, Mica Hay Kính

Một bộ sa bàn mica hiếm khi được làm toàn bộ bằng mica. Vật liệu này chỉ đảm nhận vài lớp: lồng che phía trên, các khối nhà trong suốt, mảng nước, chữ và bảng chú thích. Phần còn lại như cây xanh, địa hình hay hệ đèn thường thuộc về đơn vị làm mô hình. Nắm rõ ranh giới đó giúp bên phát triển dự án lẫn người thiết kế tránh đặt sai vật liệu ngay từ vòng đầu.

Bài này viết theo góc tư vấn: lớp nào hợp với mica và vì sao, lồng che nên dày bao nhiêu khi mặt sa bàn ngày một lớn, lúc nào nên cân nhắc kính, và những chỗ hay tính sai khi lên phương án. Cuối bài có liên kết tới hai bài đi sâu hơn, một cho người đang chuẩn bị file, một cho người sắp đặt làm.

Phần nào của sa bàn nên dùng mica, phần nào để vật liệu khác

Câu hỏi đầu tiên không phải dùng mica loại gì, mà là mica sẽ nằm ở đâu trong sa bàn. Mica mạnh ở ba việc: trong như kính mà nhẹ hơn nhiều, cắt được theo đường bao bất kỳ với mép bóng, và nhận in màu sắc nét. Lớp nào cần một trong ba điều đó thì mica là lựa chọn tự nhiên.

Nguyên tắc dễ nhớ: thứ gì cần trong suốt, cần cạnh sắc hoặc cần chữ rõ thì giao cho mica. Thứ gì cần hình khối mềm, bề mặt tự nhiên hay có điện chạy bên trong thì để đơn vị chuyên làm mô hình xử lý, rồi hai bên thống nhất kích thước chỗ tiếp giáp.

Bàn hoặc chân đặt sa bàn là trường hợp nằm giữa. Mặt bàn có thể làm bằng mica, nhưng khung đỡ bên dưới thường dùng vật liệu khác, và mặt càng rộng thì càng cần khung đỡ phù hợp. Phần khung nên bàn cụ thể lúc đặt để hai bên cùng hiểu một phương án.

Lồng che sa bàn mica: khi nào chọn mica, khi nào nghĩ tới kính

Lồng che là món lớn nhất và cũng hay được chọn theo thói quen nhất. Nhiều người mặc định kính trông sang hơn. Nhưng với sa bàn đặt ở khu đón khách, nơi người ra vào liên tục, tiêu chí đáng cân nhắc hơn cả là chuyện gì xảy ra khi có ai đó va vào cạnh lồng.

• Chọn mica khi lồng che lớn và cần nhấc ra để vệ sinh mô hình: mica nhẹ hơn kính khoảng một nửa nên thao tác đỡ vất vả hơn hẳn
• Chọn mica khi có trẻ nhỏ hoặc khách hay tì tay lên cạnh: bị va mạnh thì mica nứt, không văng mảnh sắc
• Chọn mica khi sa bàn phải chuyển qua nhiều điểm trưng bày: nhẹ, ít rủi ro vỡ dọc đường
• Nghĩ tới kính khi nơi đặt bắt buộc lau bằng cồn sát khuẩn thường xuyên: cồn đậm đặc làm mica rạn mờ không cứu được
• Nghĩ tới kính khi lồng che nằm sát đèn rọi công suất lớn: mica bắt đầu mềm ở khoảng 80–100°C

Điểm yếu thật sự của mica là dễ trầy hơn kính. Bù lại, vết xước nhẹ trên mica đánh bóng lại được, còn kính đã trầy thì gần như chỉ có thay tấm. Với một lồng che chỉ cần phủi bụi định kỳ, xước hiếm khi thành chuyện lớn nếu người trực sa bàn được dặn đúng cách lau. So sánh đầy đủ giữa hai vật liệu có trong bài mica hay kính.

Độ dày hộp che theo kích thước mặt sa bàn

Độ dày lồng che không do diện tích quyết định mà do cạnh dài nhất không có điểm đỡ. Một tấm mica gác hai đầu sẽ võng dần ở giữa, và mức võng tăng rất nhanh khi nhịp dài thêm. Trên hộp che, tấm nóc là chỗ chịu ảnh hưởng rõ nhất vì nó nằm ngang và chỉ được các vách đứng đỡ quanh mép.

Ba dòng đầu lấy theo kinh nghiệm làm hộp trưng bày nói chung. Sa bàn dự án thường lớn hơn nhiều, nên với lồng che dài cả mét trở lên, con số cụ thể phải tính theo kích thước thật, chiều cao lồng và cách lồng được nhấc ra. Anh chị gửi số đo, xưởng tư vấn theo đúng kích thước đó chứ không áp một độ dày cho mọi trường hợp.

Có mấy cách giữ nóc phẳng mà không phải tăng độ dày cho cả hộp: thêm nẹp mica chạy dọc nóc, chia nóc thành hai tấm gác lên một thanh đỡ giữa, hoặc rút ngắn nhịp bằng vách ngăn. Mỗi cách để lại một dấu vết thị giác khác nhau, nên chọn cách nào còn tùy góc nhìn chính của khách. Bảng tra chi tiết hơn nằm ở bài chọn độ dày mica.

Khi lồng che buộc phải chia tấm, vị trí mối ghép đáng bàn kỹ. Mối dán bằng keo dung môi gần như trong suốt nếu hai mép phẳng và khít, nhưng nhìn nghiêng vẫn thấy một đường mảnh. Cho mối ghép trùng với trục đường hoặc ranh khu đất bên dưới thường khéo hơn là để nó cắt ngang mặt tòa nhà chính.

Chi tiết mica trên mặt sa bàn: cắt, khắc và in

Bên dưới lồng che, mica có mặt ở khối nhà, mặt kính tòa nhà, mảng nước, mảng đường, lớp tầng và chữ. Phần lớn những chi tiết này mỏng và nhiều nét nhỏ, nên cắt laser là phương án hợp lý: vết cắt chỉ khoảng 0,1 – 0,2 mm, mép ra bóng sẵn, góc trong vuông sắc. Chi tiết dày trên 20 mm, hoặc tấm đế cần phay rãnh âm để cắm khối nhà, thì chuyển qua CNC.

Chú thích, sơ đồ phân khu, logo và bảng tên dự án có thể in UV thẳng lên mica. Cách in này giữ được chữ cao vài milimét và mảng chuyển màu mượt, rất hợp với bảng chú giải đặt cạnh sa bàn. Nếu bảng nằm ở chỗ khách hay chạm tay, in vào mặt sau tấm mica trong để lớp mực không lộ ra ngoài. Với nền mica màu, máy in một lớp trắng lót trước; tham khảo thêm bài in UV lên mica.

Khắc laser là hướng khác cho chữ một màu, ví dụ tên trục đường hay ký hiệu lô đất hiện trắng đục trên tấm trong. Nét khắc không bong theo thời gian, nhưng chỉ cho một màu, nên logo nhiều màu vẫn phải in.

Những chỗ hay tính sai khi lên phương án phần mica

• Đo lồng che theo mặt đế mà quên chi tiết cao nhất: đậy xuống thì vách chạm nóc tòa tháp, phải cắt lại cả bộ vách
• Để lồng che vượt khổ tấm chỉ vài centimet: thiếu một chút là phải chia tấm, sinh thêm mối ghép không mong muốn
• Chốt màu mica qua ảnh trên màn hình: mica màu trong đổi sắc theo độ dày, cần xem mẫu đúng độ dày sẽ cắt
• Không chừa chỗ cho phần việc của đơn vị mô hình: lỗ luồn dây, chân cắm cây, khe đèn phải có trên file trước khi cắt
• Bóc phim bảo vệ quá sớm: các tấm lớn rất dễ trầy trong lúc ráp

Tỉ lệ thu nhỏ cũng là chỗ dễ lệch. Sa bàn quy hoạch hay dùng tỉ lệ nhỏ như 1/500, sa bàn một công trình thường ở 1/100 hoặc 1/200, nhưng đó chỉ là ví dụ hay gặp chứ không có tỉ lệ nào bắt buộc. Xưởng cắt đúng theo file anh chị gửi; điều cần thống nhất là mọi bên cùng dùng một tỉ lệ cho mọi lớp.

Về bảo quản, sa bàn đặt ở sảnh hay khu đón khách bám bụi khá nhanh vì mặt mica dễ tích điện. Phủi bụi trước, sau đó lau lồng che bằng khăn mềm ẩm theo một chiều. Tránh cồn đậm đặc, acetone, nước lau kính có amoniac và mọi loại dung môi. Lồng che cũng nên đặt xa nguồn nhiệt như đèn rọi sát mặt hay khung cửa hướng nắng.

Đọc tiếp: chuẩn bị chi tiết và quy trình đặt làm

Hai bài dưới đây đi sâu vào từng giai đoạn, tùy anh chị đang ở bước nào:

• Mô hình kiến trúc mica — chuẩn bị file cắt, chọn mica trong, màu hay trắng sữa cho từng chi tiết, và các lỗi hay gặp khi dán
• Đặt làm sa bàn — trình tự đặt hàng, thông tin cần gửi, cách chia việc giữa xưởng mica và đơn vị làm mô hình

Câu hỏi thường gặp

Xưởng có nhận làm trọn cả sa bàn không?

Xưởng làm phần mica: lồng che, chi tiết cắt theo file, in UV và mặt đế. Cây xanh, đèn, người, xe và địa hình nên phối hợp với đơn vị làm mô hình.

Lồng che lớn hơn khổ tấm mica thì xử lý ra sao?

Chia thành nhiều tấm ghép lại. Vị trí mối ghép nên bàn trước để nó rơi vào trục đường hoặc ranh khu đất.

Mặt kính tòa nhà bằng mica có thể hiện được ô kính không?

Có thể khắc vạch ô kính lên tấm trong cho màu trắng đục, hoặc in UV nếu muốn ô kính có màu.

Gửi file dạng gì để cắt chi tiết?

File bản vẽ (CAD, PDF…) kèm tỉ lệ và độ dày mong muốn. Xưởng kiểm file rồi gửi lại bản vẽ cắt để anh chị duyệt.

Lồng che bị mờ dần sau vài tháng là do đâu?

Thường do lau bằng cồn hoặc nước lau kính có amoniac. Vết rạn do dung môi không đánh bóng được, nên từ đầu chỉ dùng khăn mềm ẩm.

Có nên làm mẫu trước khi cắt cả bộ không?

Nên, khi phối màu mica lần đầu hoặc khi chi tiết phải lắp khít với phần do đơn vị mô hình làm.

Đặt phần mica cho sa bàn

Nhắn Zalo cho xưởng kích thước mặt sa bàn, chiều cao chi tiết cao nhất, file bản vẽ các chi tiết cần cắt và ảnh nơi sẽ đặt. Xưởng đề xuất độ dày lồng che, phương án chia tấm và loại mica cho từng lớp. Thành phẩm được đóng theo từng nhóm chi tiết rồi gửi tới địa chỉ anh chị chỉ định.

Nhắn Zalo 0914.194.494 · Gọi 0914.194.494

Xem thêm: Hộp mica trưng bày mô hình · Cắt laser và cắt CNC · Dán mica